موج رسا
کد خبر: ۲۰
تاریخ انتشار: شنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۲ ساعت ۱۵:۲۸

با وجود تحريم هاي،گسترده بعد از انقلاب بر عليه سيستم آموزش و تحقيقاتي کشور و به گفته خود کشور هاي استعماري غرب به اينگونه برخور دها هيچ تاثيري در جهاد علمي ايران بوجود آمده نداشته بلکه اين روند را با يک شيب بسيار تندي ادامه مي دهد نشريه Nature  درسال 2011 خود به اين اذعان مي کند که که با وجود تحريم هاي وسيع و شکننده که اکثر کشور هاي استعماري بر عليه سيستم تحقيقاتي و آکادميک ايران وضع کرده طوري که از دسترسي به منابع علمي مجاز و عادي نيز منع کرده  ، با اينحال بازده علمي و پيشرفت و رشد شاخه هاي مختلف علوم در ايران از کشورهاي ثروتمند غربي بالاتر است.

نکته قابل تامل ديگردر عرصه فناوري و جهاد علمي پيشرفته هاي فزاينده  دانشمندان ايراني است که آنها رابطه نزديکي را بين علوم قرآني و پيشرفته هاي مدرن علمي پيدا کرده اند. به عنوان مثال نشريه NewWeek مقاله اي را از داشمنتد ايراني در سال 2011 به نام " کوارک ها و قرآن " منتشر کرد و طي آن استدلال کرده که رابطه عجيبي بين يافته هاي دانمشمندان علوم طبيعي وجديد با علوم قراني مي توان يافت که بشر را در يک بهت خيره کننده اي در محتوي قراني مي برد . در حقيقت دانشمندان مسلمان بلحاظ اعتقاد به باورهاي ديني و قراني براحتي مي تواند اهداف خود را در جهان علم انتخاب کرده و نسبت به ديکر دانشمندان به مقصد برسد.

نکته مهم ديگردر رشد علوم و فناوري در ايران اهميت زياد اين بخش در پيشرفت علوم در جمهوري اسلامي ايران افزايش دائمي بودجه هاي علمي  پژوهشي است. ايران در نظر دارد بودجه هاي پژوهشي را طي برنامه اي منطقي و بلند مدت به نرخي بيشتر از کشورهاي اروپائي برساند. در سال 1386 بودجه تحقيقاتي ايران تنها 900 ميليون دلار بود. برنامه ايران رشد مدام اين بودجه تا سال 2020 ميلادي است. در سال 1379 بودجه پژوهشي در ايران چهار دهم درصد 0.4% توليد ناخالص ملي بود. اين بودجه رقم ناچيزي از بودجه پژوهشي کشورهاي پيشرفته است که مقدار آن 1.4% توليد ناخالص ملي آنهاست . در سال 1389 بودجه پژوهشي ايران 0.87% توليد ناخالص ملي گرديد.ايران در نظر دارد تا سال 1395 اين رقم را به 2.5% رسانيده و در سالهاي بعد همچنان آن را افزايش دهد تا با فاصله زيادي کشورهاي اروپائي را پشت سر گذاشته و شکاف علمي خود با آنها را هر چه سريعتر پرکند.

کشور جمهوري اسلامي ايران چند بخش استراتژيک را در علوم بعنوان شاهرگ پژوهش ها در کشور انتخاب کرده و مطالعات جدي علمي را در اين حوزه ها شروع کرده  اين حوزه ها عبارتند از :نانو تکنولوژي ،بيوتکنولوژي و سلول هاي بنيادي .

علوم محض و نظري و پايه اي هم در اين ميان جايگاه ويژه اي را در ايران دارد. مرکز مطالعات فيزيک نظري و رياضيات که نهادي وابسته به وزارت علوم و تحقيقات در ايران و در تهران مسنقر است ر سالهايي که از پيروزي انقلاب اسلامي ميگذرد توانسته به موفقيت و دست آوردهاي بسيار ارزنده اي در حوزههاي مهمي چون رياضيات کاربردي و نظري و همچنين نظريه هاي پيشرفته فيزيک دست بيابد. 75درصد از بودجه هاي  علمي تحقيقاتي کشور را دولت تامين ميکند .

جمهوري اسلامي ايران براي تامين بودجه تحقيقات پروژه هاي مختلف در سال 1388، همه بدهي مالي مراکز علمي و آموزشي و دانشگاه هاي ايران در زمينه پژوه هاي مختلف را پرداخت کرد تا اين نهادها ي علمي راحت تر بتوانند به مسائل پژوهشي بپردازند. 14 درصد بودجه هاي پژوهشي توسط بخش خصوصي و کارخانجات صنعتي در اختيار دانشگاه ها قرار ميگيرد تا از نتايج حاصل از آنها فن آوري هاي مختلف در ايران پيشرفت کنند. 11 درصد از بودجه هاي پژوهشي را بخش خصوصي و افراد علاقمند به پيشرفت هاي علمي ، تامين مي کنند.نکته مهم در اين بين آن است که دولت جمهوري اسلامي ايران سعي دارد نقش بخش خصوص در تامين اعتبار پروژه هاي پژوهشي هر سال افزايش يابد. ايران در نظر دارد در چند سال آينده سهم بخش خصوص به 48 درصد کل بودجه تحقيقاتي کشور رسيده و ايران از اين نظر به سطح همسايه خود ترکيه برسد.

نکته مهم در پيشرفت علم و تکنولوژي هاي پيشرفته در جمهووري اسلامي ايران نقش زنان در آنهاست. در حالي که کشورهاي غربي تنها به جنبه هاي تبليغاتي مشارکت زنان در پيشرفت فکر ميکنند ايران در اين جهت گام هاي مهم عملي را برداشته است. در سال 1979 و مقارن پيروزي انقلاب اسلامي در ايران تعداد دانشجويان مشغول به تحصيل در دانشگاه هاي ايران اندکي بيش از يکصد هزار نفر بود . شانس پذيرش و ورود به دانشگاه ها حداکثر 10 درصد بود و 90 درصد از علاقمندان به ادامه تحصيلات عاليه عملاً پشت درهاي دانشگاه ها ميماندند. طبق آمارهاي سال 2006 ، اندکي بيش از دو ميليون دانشجو در دانشگاه هاي ايران مشغول به تحصيل بودند . ئر حال حاضر اين رقم خيلي بيش از دو ميليون و سيصدهزار نفر است. . در حال حاضر براي ورود به خيلي از رشته هاي دانشگاهي در سطح کارشناسي نيازي به شرکت در مسابقات ورودي نيست و داوطلبان خيلي راحت ميتوانند از امکانات بخش هاي دولتي و خصوصي آموزش عالي براي ادامه تحصيل استفاده کنند. دولت در نظر دارد اين سياست را به سطوح کارشناسي ارشد و دکتري نيز در سالهاي آينده تسري دهد. بيش از هفتاد درصد از پذيرفته شدگان در رشته هاي دانشگاهي در ايران را دختران و زنان و ايراني تشکيل ميدهند و اين شايد بالاترين آمار جنسيتي از ورود به دانشگاه در جهان باشد. چنانکه قبلاً هم گفته شد ، ايران در نظر دارد که در زمينه هاي نانو تکنولوژي و سلول هاي بنيادي و همچنين بيو تکنولوژي و صنايع فضائي و هسته اي و شاخه هاي مختلف پزشکي و دارو سازي تحقيات وسيعي انجام داده و اهداف بزرگي را در اين زمينه ها تعقيب ميکند.

طبق برآوردهاي موسسه SCImago Journal Rank که نهاد مستقلي در مورد پيشرفت هاي علمي کشورهاي مختلف است ايران با توجه به شتابي که در راه پيشرفت علوم و پژوهش دارد تا سال 2018 ميلادي مقام چهارم جهاني را ارائه مقالات علمي و ابداعات علمي و صنعتي و فني در سطح جهان به خود اختصاص خواهد داد.

واما نقش کليدي اين روند يعني نقش رهبري و پيش برندگي پيشرفتهاي علمي که با شتاب بسيار زيادي نسبت به ديگر کشورها حتي کشورهاي توسعه يافته در حال طي شدن است شخص مقام معظم رهبري در ايران است . ايشان اهميت بسيار زيادي به بخش تحقيقات و پيشرفت علمي قائل هستند.

رهبري يکي از شاخصه هاي اصلي توسعه کشور را در بخش علمي بويژه علوم پايه و وعلوم جديد مي بينند ايشان در همه جلسات علمي و پژوهشي دانشمندان در سطح بالا شخصا" حضور دارند و به بحث و بررسي وضعيت کنوني و ترسيم برنامه هاي راهبردي از نظرات عالمان برجسته استفاده مي کنند.

 

نویسنده : عبدالله جعفري

مطالب مرتبط:
برای دریافت جدیدترین بسته اخبار روز اینجا کلیک کنید
نام:
ایمیل:
* نظر شمـا: