موج رسا
نگاهی به هنرهای دستی زنجان

ملیله زنجان هنری است که هنوز هم رونق خود را از دست نداده اما نیازمند حمایت جدی از سوی مسئولان است.

کد خبر: ۹۹۴۶
تاریخ انتشار: سه شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۳ ساعت ۰۹:۴۰

به گزارش موج رسا, ملیله کاری همواره بعنوان یکی از اصیل ترین صنایع دستی استان زنجان مطرح است، ملیله به مفهوم ظریف کاری نقره است  که با استفاده از مفتول ها و نوارهای ظریف  نقره و بکار گیری طرح های اسلیمی و منظم ساخته می شود، سرویس چایخوری، شکلات خوری، گلدان، شمعدان، قاب عکس و انواع زیورآلات مصنوعات ساخته شده از ملیله محسوب می شود.

 در خصوص تاريخچه مليله زنجان اطلاعات جامعي در دست نيست وليكن از دو طريق نوشته ها و سفرنامه هاي سياحان و آثار باقي مانده می توان به قدمت آن دست یافت،از ميان صنايع شهر زنجان بيش از هر چيز از صنعت فلز كاري آن سخن گفته اند، از آنجا كه مليله كاري نيز يكي از شاخه های  فلزكاري است مي توان مسير حركت آن را در بطن فلزكاري منطقه جستجو كرد، با توجه به رونق شهر زنجان در دوره هخامنشيان، اشكانيان و ساسانيان فلز كاري نيز كه از صنايع پيشرفته هر يك از اين تمدنهاست، در اين منطقه وجود داشته است.

 

ملیله قدیمی

 

سابقه ملیله کاری در زنجان از قرن دهم هجری، به بعد روشن و مشخص است «فردریک ریچارد»، مستشرق اروپایی، در سفر نامه خود می نویسد: « شهر زنجان که شهر کوچکی است نقره و ملیله کاری این شهر پر زرق و برق است» .

ملیله کاری تا قبل از دوره پهلوی، به عنوان هنر دستی بومی زنجان فقط در این شهر معمول بوده، منتهي در زمان حکومت رضاخان با مهاجرت تعدادی از هنرمندان این شهر به تهران و اصفهان در سایر نقاط کشور نیز رواج یافت، سرویس های چایخوری و شربت خوری، جعبه جواهرات و دسته چاقو، عمده ترین محصولات تولیدی تا این دوران بوده اند.

 

*دوران سلجوقی رونق ملیه کاری در زنجان

هنرمندان زنجانی در سال های بعد، به تدریج بر انواع این دست ساخته های های زیبا افزودند، شاید بتوان رونق این هنر صنعت را در زنجان، دوران سلجوقی دانست و همچنین بر اساس آثار باقی مانده از دوره صفوی، این دوره را اوج شکوفایی این هنر دانست. 

صادق شيرواني یکی از هنرمندان زنجانی است که هنر ملیله را با عشق در آمیخته و امروز استاد کاری ماهر در این زمینه محسوب می شود.

وی در حال حاضر در مغازه استيجاري جديد  مشغول فعالیت است.

این هنرمند زنجانی در گفت و گو با خبرنگار موج رسا با بیان اینکه به واسطه يكي از بستگان از دوازده سالگي  هنر مليله سازي را آموخته ام، افزود:علاقه اي به تحصيل نداشتم و در حين آشنايي با مليله سازي  به  آن علاقه مند شده و نزد استاد منصور كاظميان  به مليله سازي پرداختم.

 

ملیله

 

وی با بیان اینکه حدود شش سال شاگردي کردم تا به فن مليله سازي مسلط شوم، تصریح کرد:  15 سال در اداره ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري استان مشغول فعاليت بودم  و به دليل عدم برخورداري از بيمه  تصميم گرفتم به صورت مستقل به فعاليت بپردازم.

شيرواني با اشاره به اینکه زماني كه ما شاگردي مي كرديم بايد مدت طولاني اي را به ساخت قسمت خاصي از ظروف اختصاص مي داديم، گفت: استاد در هر مقطعي بخشي از كار را به ما مي سپرد و براي مثال بايد مقطعي فقط دسته ظرف مي ساختيم يا پايه و ..

وي با بیان اینکه 15 سالي در اداره صنايع دستي مشغول به كار بودم  و نقره را همراه با نوع سفارش تحويل مي گرفتم  و پس از تحويل آن ها ماهانه 520 هزار تومان دستمزد دريافت مي كردم، گفت: در این مدت از خدمات  رفاهي و حمايتي يا بيمه اي برخوردار نبودم.

 

*بازار فعلي مليله خوب است

اين مليله ساز زنجاني بازار فعلي مليله را مطلوب ارزيابي کرد و افزود: با افزايش قيمت طلا گرايش به نقره افزايش يافته است گرچه خريد مليله هنوز براي بسياري از مردم دشوار است و اغلب مسافران و افراد غيربومي خريدار آن هستند.

وي مليله زنجان را بي نظير در ظرافت  و كيفيت  دانست و خاطرنشان کرد: ظرافت مليله زنجان موجب شهرت آن شده است به گونه اي كه علاقه مندان و هنرشناسان جز مليله زنجان مليله ديگري را نمي پسندند.

 

ملیله قدیمی

 

شيرواني كه ظرافت مليله هاي او شهره است در خصوص فعاليت حرفه اي خود در اين زمينه مي گويد: از وقتي كه از اداره ميراث خارج شدم به صورت مستقل مغازه اي را با نام "مليله شيرواني" راه اندازي كرده و فعاليتم را آغاز كردم سفارش را در مغازه خودم يا از طريق همكارانم مي گرفتم و انجام مي دادم.

وی با بیان اینکه هزينه هاي اجاره مغازه در مركز شهر افزايش يافت و ناگزير بساطم را به مغازه فعلي منتقل كردمو سفارش مي گيرم.

وی با اشاره به اینکه در حال حاضر تنها كسي هستم كه برای دستگيره،قاشق و سرويس چايي خوري  قالب ميزنم، افزود: براي كه بايد با خاك ريخته گري انجام شود همكارانم به من مراجعه مي كنند.

این هنرمند قيمت هرگرم مليله در جه يك را هفت  تا هشت هزار تومان و مليله در جه سه را چهار تا چهار هزار و 500 تومان اعلام کرد و گفت: با مليله با كيفيت، ظريف و دقيق ساخته شده زمان بر است و قطعا بايد گران تر باشد.

شيرواني هنوز مستاجر  و بي بهره از هر نوع حمايتي است.

انتهای پیام/

 

مطالب مرتبط:
برای دریافت جدیدترین بسته اخبار روز اینجا کلیک کنید
نام:
ایمیل:
* نظر شمـا: